در دنیایی که اخبار پزشکی اغلب حول محور فناوری‌های فوق‌پیشرفته و داروهای میلیون دلاری می‌چرخد، شنیدن داستان‌هایی که در آنها راه‌حل‌های ساده و مبتنی بر جامعه، جان انسان‌ها را نجات می‌دهند، مثل نوشیدن یک لیوان آب خنک در گرمای تابستان است. این هفته، یک محقق کنیایی به خاطر پژوهش برجسته‌اش در زمینه تشخیص زودهنگام سرطان مری (گلو) برنده یک جایزه معتبر بین‌المللی شد.

پروفسور جورج نجوروگه، مشاور ارشد علمی در بیمارستان آموزشی، ارجاعی و تحقیقاتی دانشگاه کنیاتا (KUTRRH) به همراه تیمش از دانشگاه منچستر انگلستان، جایزه “Greater Manchester Cancer Award” را از آن خود کردند. این تیم یک همکاری بین‌المللی درخشان را شکل دادند تا با یکی از مرگبارترین سرطان‌ها در قاره آفریقا مقابله کنند.

چرا این کار اینقدر مهم است؟ چون در کنیا، سرطان مری سومین سرطان شایع است، اما بالاترین میزان مرگ و میر را در بین تمام سرطان‌ها دارد. سالانه 4400 کنیایی بر اثر این سرطان جان خود را از دست می‌دهند، آن هم نه به خاطر اینکه درمان ندارد، بلکه به این دلیل که معمولاً خیلی دیر تشخیص داده می‌شود. کنیا در “کمربند سرطان مری آفریقا” واقع شده، منطقه‌ای که یکی از بالاترین نرخ‌های بروز این بیماری در جهان را دارد و شیوع آن 17.6 در هر 100 هزار نفر است. اما مشکل اصلی چیست؟ بیماران زمانی به پزشک مراجعه می‌کنند که دیگر کار از کار گذشته و شانس زنده ماندن تقریباً صفر است. به قول پروفسور نجوروگه، “اگر کسی در کنیا با سرطان مری تشخیص داده شود، احتمال اینکه جانش را از دست بدهد بیش از 99 درصد است.”

اما این تیم تحقیقاتی چه کرد؟ آنها با دریافت کمکی 446 میلیون شیلینگی (حدود 3.5 میلیون دلار) از موسسه ملی سلامت انگلستان، یک برنامه جامع و مبتنی بر جامعه را در پنج منطقه کنیا (کیسی، نیئری، ناکورو، کیامبو و مرو) به اجرا درآوردند. مدل آنها یک رویکرد “هاب و اسپوک” (مرکز و شعبه) بود که ترکیبی از مشارکت جامعه، آسیب‌شناسی سریع و ظرفیت‌سازی ژنومیک را در خود جای داده بود. بخش جذاب ماجرا اینجاست: آنها یک کلینیک سیار آندوسکوپی راه‌اندازی کردند که تاکنون بیش از 1000 عمل آندوسکوپی فوقانی نجات‌بخش را روی بیماران انجام داده است. همچنین بیش از 400 پزشک و 500 کارمند بهداشتی محلی را آموزش دادند تا بتوانند علائم هشداردهنده اولیه سرطان مری را تشخیص دهند.

منبع